Khởi Sự
Nam nhi chí tại bốn phương. Do ảnh hưởng bởi tiểu thuyết kiếm hiệp, từ lâu, trong đầu thầy Mạnh Long đã nung nấu ý tưởng về một ngày nào đó, mình sẽ từ bỏ tất cả để đi chu du thiên hạ. Thầy muốn mình cũng giống như người xưa, mình mặc chiến bào, vai đeo cung báu, vung gươm, nép mình trên lưng ngựa để rượt chém quân thù. Với ý chí sắt đá, thầy tin rằng, bằng lòng can đảm và hai cánh tay dũng mãnh vô song, thầy sẽ lập nên những chiến công hiển hách để tên tuổi mình lưu danh thiên cổ. Người anh hùng ấy là thầy, sẽ đạp bằng ngang trái, xoá bỏ bất công, thiết lập nên một xã hội công bằng, tự do, bác ái. Có trời cao chứng giám, giấc mơ hào sảng ấy chưa bao giờ phai nhạt, ngược lại, cùng với thời gian, ngày càng mãnh liệt và trở thành động lực thôi thúc thầy mãi không thôi.
Tuy nhiên, thầy cũng hiểu rằng, con đường giang hồ gập ghềnh khó
bước, luôn hiểm nguy và đầy rẫy những chông gai. Bởi vậy mà thầy cần phải tìm
cho mình một đệ tử trung thành, một cộng sự kề vai sát cánh, sẽ cùng với thầy
chiến đấu và chiến thắng mọi thế lực hắc ám ở trên đời.
Sau nhiều đêm trằn trọc nằm vắt tay lên trán suy nghĩ, cuối cùng
thầy nhận ra rằng, đứa cháu họ Mạnh Trí chính là một người bạn đồng hành lý tưởng
và không thể thiếu cho những cuộc phiêu lưu của mình sau này. Sẽ là không hổ
danh, vì Mạnh Trí đáp ứng đủ mọi điều kiện: Khoẻ mạnh, siêng năng và trung thực.
Giữa hai bác cháu lại có tình thân kết nối và rất hiểu rõ tính nết cũng như con
người của nhau. Thế là chỉ sau một cái tặc lưỡi, thầy đã quyết định chọn nó làm
đệ tử, một sự lựa chọn định mệnh khó lòng khác được. Thậm chí, thầy còn tin rằng,
họ ứng với hai vì tinh tú ở trên trời. Trong đó thầy là ngôi sao chính vị, còn
Mạnh Trí chính là vệ tinh vây quanh. Hai vì tinh tú ấy lung linh và chói sáng
khắp giải thiên hà, được thượng đế phái xuống hạ dưới, trong một sứ mệnh thực
thi kế hoạch cải tạo vũ trụ vĩ đại.
Lúc bật ra ý tưởng tuyệt vời ấy đang là nửa đêm. Vì không thể
kìm được xúc động, thầy đã vỗ mạnh tay vào trán rồi bật ngay dậy mà rằng:
- Hỡi thế nhân! Ta muốn nói cùng ngươi!...Lịch sử chính là
đây!...Sứ mệnh cũng là đây!...
Cũng may là lúc ấy thầy đang nằm dưới nhà ngang một mình, nếu
không thì bà vợ yêu quý đã không khỏi bị một phen hú vía bởi những tiếng thét dữ
dội ấy.
Thế nhưng con người ta sống trên đời, ai cũng phải vướng bận gia
đình cũng như những mối quan hệ khác. Ngay cả Mạnh Trí cũng vậy, chàng ta cũng
chỉ là một người phàm, dễ gì mà dứt được thói thường kia chứ? Đâu cứ nói bỏ là
bỏ, đi là đi ngay được đâu. Vậy nên, đắn đo mãi, cuối cùng thầy vẫn chưa thể
tìm được cơ hội nào thuận tiện để mở lời.
Cùng với chứng tự kỉ ám thị nặng, thầy Mạnh Long đinh ninh rằng,
mình chính là vị hiệp sĩ vĩ đại mà thượng đế đã lựa chọn kia. Rằng cuộc đời cần
có thầy, xã hội không thể thiếu thầy. Thầy cho rằng, nếu công lý luôn được thực
thi thì đâu cần đến sự xuất hiện của các hiệp sĩ. Nếu đã có sự hiện diện của vị
thần tự do, thì dân chúng đâu còn mỏi mắt trông chờ thầy như con dại trông cha?
Với đôi vai nặng gánh sơn hà, thầy chính là cán cân tạo hoá nâng đỡ cả đôi vầng
nhật nguyệt, thiết lập sự cân bằng vũ trụ, mang lại lẽ công bằng và hạnh phúc
cho muôn dân.
o0o
Gió thổi khu vườn xào xạc, trên cành, những trái xoài căng mọng,
đung đưa. Nắng chiều xuyên qua kẽ lá, rọi xuống mặt đất những tia vàng óng ánh,
lấp loá đến chói mắt. Dù ngoài trời đang nắng to, nhưng bên trong khu vườn,
không gian vẫn râm mát vì được phủ kín bởi những tán cây rậm rạp, ken dày như
tán lọng tròn. Dưới ao, lũ cá móng nước lủm bủm, những cái miệng há ra đớp đớp
không khí khiến cho mặt nước nhấp nháy, xao động. Đám cá trắm, cá mè lững lờ
bơi lượn, để lộ ra những sống lưng bèn bẹt nổi lập lờ trên mặt nước trong xanh
màu lục bảo.
Ở một góc vườn, Mạnh Trí đang lom khom kéo những cành cây khô để
gọn vào khoảng sân rộng. Trời nóng, chàng ta chỉ mặc độc một cái quần cộc, để lộ
thân hình cuồn cuộn cơ bắp, bóng nhẫy và nhớp nháp những mồ hôi. Những cành cây
này, chú đã đốn xuống từ vài tuần trước rồi chất đống, phơi khô. Sau khi đã chặt
ngắn thành củi, chú sẽ chất lên chiếc xe Kiến An rồi kéo về nhà mình để tận dụng
làm chất đốt cho gia đình.
Thầy Mạnh Long từ trên thềm bước xuống, khuỳnh tay đứng chống nạnh
ở mép sân. Ông mặc trên mình một chiếc áo phông cổ bẻ, quần dài kẻ sọc kiểu
pijama. Đợi cho anh cháu tiến lại gần, ông khẽ hất hàm, hỏi:
- Này! Đã gần xong chưa vậy?
- Vẫn còn vài đống. Làm một lúc nữa thì xong thầy ạ.
- Thôi, cứ để đó hẵng! Kéo nốt chuyến này rồi quay lại đây ta bảo.
- Có việc gì vậy thầy? – Mạnh Trí đưa tay quệt những giọt mồ hôi
lăn dài trên gò má rám nắng, ngơ ngác hỏi.
Nhưng thay vì đáp lại, thầy Mạnh Long chỉ phẩy tay:
- Lát nữa khắc biết!
Mạnh Trí lại tiếp tục gò lưng kéo những cành khô xào xạc, đám bụi
phía sau cuộn mù và bốc lên hanh hao như một làn khói trắng. Sau khi để gọn củi
vào chỗ, chú bắt đầu lững thững quay lại. Từ xa, chú đã nhìn thấy chủ mình đang
chắp tay sau lưng, vẻ mặt nghiêm nghị, đi đi lại lại với một vẻ sốt ruột lộ rõ.
Nhìn dáng điệu ông gầy gò, thất thểu như Vạc ăn sương, trong lòng chú chợt dâng
lên một niềm thương cảm.
Mạnh Trí bước đến bên thầy, hỏi:
- Thầy bảo gì con vậy?
Thầy Mạnh Long dừng bước, nhìn chằm chằm vào cái ấn đường rất rộng
của anh cháu như thôi miên, đoạn chỉ tay về phía chuồng gà, nói:
- Anh đi ra đó. Bắt con gà vào đây làm thịt để hai thầy trò ta uống
rượu!
Lại được nghỉ ngơi và đánh chén. Điếc tai cày chứ ai điếc tai họ
bao giờ. Gì chứ chuyện này thì Mạnh Trí đồng ý ngay tắp lự, chú sẵn sàng biểu
quyết bằng cả hai tay lẫn hai chân ấy chứ lị. Với một động tác vui nhộn đến tức
cười, chú rập chân kiểu nhà binh đánh cộp:
- Rõ!
Thầy Mạnh Long ngoác cái miệng rộng, vỗ vỗ bàn tay lên vai Mạnh
Trí mà cười khà khà. Một nụ cười độ lượng, bao dung mà chú vẫn thường thấy ở chủ
mình xưa nay.
Đi được vài bước thì như sực nhớ ra điều gì, Mạnh Trí ngoảnh lại,
hỏi:
- Trống hay mái hả thầy?
- Gà trống! Mà phải trống tơ đấy nhé!
Không phải khoe, chứ thầy Mạnh Long nhà ta chế biến món ăn hết sẩy,
ngon và hấp dẫn chẳng kém gì các quán nhậu trên phố cả. Bởi thế mà thầy thường
hay than phiền với học trò rằng: “Thiên hạ cứ cho rằng công việc nội trợ là của
đàn bà. Thực ra sai bét hết. Chính cánh đàn ông chúng ta mới là những tay đầu bếp
tài giỏi và cừ khôi nhất trên đời”. Bản thân Mạnh Trí cũng phải công nhận như thế.
Không phải vì bênh thầy, mà vì chú đã được hân hạnh thưởng thức những món ăn do
chính tay thầy mình nấu khá nhiều. Ở nhà mình, Mạnh Trí cũng là đầu bếp chính.
Vợ chú thô kệch, quê mùa, khoản nội trợ lại càng kém so với chú. Cỗ bàn, công
buổi gì ở nhà cũng đều do một tay chú bày biện và đảm đương cả. Vậy nên, nói về
ưu điểm, hai thầy trò họ cũng có không phải là ít.
Lát sau, Mạnh Trí mang gà vào trong bếp và bắt đầu làm thịt. Chú
gà trống tơ lông vàng bị túm ngược chân, vừa kêu quang quác vừa vỗ cánh phần phật,
khiến chú phải nheo một mắt mà loạng quạng bước vào trong bếp như một người say
rượu.
Bữa nay bà Lan đi dự đám cưới con người chị gái. Buổi tối bà sẽ ở
lại bên đó để lo công chuyện, đến tận ngày mai mới về. “Vắng chủ nhà gà mọc
đuôi tôm”. Như chim sổ lồng, hai thầy trò Mạnh Trí tha hồ tự tung tự tác và tổ
chức ăn nhậu mà chẳng hề sợ bị ai phiền nhiễu gì cả. Tại sao lại nói bà Lan là
chủ nhà, còn thầy trò Mạnh Long chỉ là gà mọc đuôi tôm? Nguyên do là, trên thực
tế, người quán xuyến “Đạo nhân thi quán” chính là bà Lan chứ không phải thầy Mạnh
Long. Thêm nữa, với đức khiêm cung thường thấy ở một con người vĩ đại, xưa nay
thầy Mạnh Long vẫn tự hạ thấp mình, nhường ngôi vị chủ nhà cho vợ để theo đuổi
niềm đam mê văn học. Cho nên cái này là do thầy tự nguyện, chứ không phải do ép
uổng hay bị soán ngôi gì cả.
Lúc này thầy Mạnh Long từ ngoài vườn đi vào, trên tay ôm một đẫy
những xoài xanh và dưa chuột. Ông để tất cả những thứ trái cây vừa hái được vào
trong một cái rổ nhựa. Rồi trong khi đứa cháu loay hoay làm thịt gà, ông bắt đầu
gọt hoa quả bày vào đĩa, chuẩn bị muối ớt và lá chanh thái nhuyễn.
Khi gà đã được luộc xong, Mạnh Trí chặt và bày ra một cái đĩa lớn.
Trong căn bếp ấm cúng quen thuộc, tiếng chặt thịt gà lách cách, rộn ràng nghe
vui tai. Mạnh Trí làm cỗ đã quen nên chặt thịt rất thạo. Chú sắp thịt gà ra đĩa
thành những miếng đều nhau, rồi lấy một cái đĩa khác úp vào, lật ngược lại. Vậy
là được một đĩa thịt gà tròn trịa như đĩa thịt đông ngày tết, nom đến là đẹp mắt.
Xong việc, chú hít hà một hơi thật sâu, mùi thịt gà béo ngậy quyện với mùi lá
chanh thơm thơm xộc vào mũi nghe thật hấp dẫn và mời gọi.
Bữa tiệc đã được bày biện xong ở bộ bàn đá ngoài vườn xoài. Một
đĩa thịt gà luộc, một đĩa xoài xanh, dưa chuột vừa hái từ trên cây xuống, một
đĩa muối có ớt tiêu và lá chanh thái nhuyễn. Một chai rượu trắng, hai bộ
bát đũa và hai cái chén hạt mít để uống rượu. Tiệc rượu của hai thầy trò diễn
ra giữa trời cao, gió lộng, thật là tự do, tự tại biết bao. Ở đây có tiếng gió
thổi rì rào, tiếng cá quẫy đuôi dưới ao, và cả những chùm quả treo lủng lẳng
trên cành nhắc nhở về sự giàu đẹp của thiên nhiên với hoa thơm trái ngọt.
Sau màn cụng li, thầy Mạnh Long tay vẫn nâng chén rượu, mắt nhìn
xa xăm suy tưởng, trong khi Mạnh Trí thì chỉ cắm cúi gặm thịt gà. Chú khôn hơn
chủ mình ở chỗ ấy. Chủ chú uống nhiều ăn ít, còn chú lại uống ít ăn nhiều. Chú
cho rằng, cứ ăn đã, có cái vào bụng thì mới uống rượu được, nếu không lại say
bò ra thì khốn. Rượu uống vào khắc say, có ai thánh tướng gì với rượu được đâu.
Vậy nên mỗi lần uống rượu, mặc cho chủ mình tha hồ trầm tư mặc tưởng, còn chú
thì cứ việc chén đẫy.
Rượu vào, chí khí lại càng hăng. Vẻ mặt phừng phừng, thầy Mạnh
Long cầm đũa gõ gõ vào bát để lấy nhịp, đoạn cao hứng ngâm:
“Bình vàng, rượu quý đáng
tiền vạn
Mâm ngọc, thức ngon giá mười
ngàn.
Dằn chén ném đũa nuốt không được
Vung gươm bốn phía lòng mênh
mang”.
Dứt lời, ông dằn mạnh chén xuống bàn, khiến cho rượu sóng sánh cả
ra ngoài. Rồi bắt chước tiền nhân, ông cũng vung tay ném đũa.
Thấy chủ mình đột nhiên có cử chỉ điên rồ như thế, Mạnh Trí cũng
giật mình phát hoảng.
- Thầy ơi! Thầy bị làm sao thế? – Anh học trò hốt hoảng kêu lên.
Thầy Mạnh Long xua tay, ánh mắt lạc thần như người bị ma nhập:
- Không! Ta không sao!... Chỉ là ta hơi bị xúc động thôi!...
Mạnh Trí thở phào, cúi nhặt đôi đũa lên, để lại lên bát ngay ngắn.
Đoạn chú chọn một miếng thịt gà thật béo, thật mềm gắp bỏ vào bát cho chủ:
- Thầy ăn đi! Uống mà không ăn là dễ bị rượu nó hành lắm. Phát
điên, phát cuồng lên chứ chẳng chơi…
Nhưng thầy Mạnh Long chỉ nhón tay cầm một miếng dưa chuột đưa
lên miệng nhai rau ráu và nói:
- Cái thứ này mát và giã rượu hơn món thịt gà của anh nhiều đấy!
Mạnh Trí ngẩn mặt ra, đáp:
- Vâng!... Cái hạng phàm phu tục tử như con thì biết gì. Cứ lấy
việc no bụng làm mục đích sống thôi.
Rồi anh chàng rót đầy rượu vào hai cái chén, nâng lên:
- Chén rượu này con kính thầy! Xin thầy hãy uống đi cho kịp hoàn
hồn…
Không nửa lời, thầy Mạnh Long nâng chén rượu tu cạn, dứt khoát
và khảng khái như một trang hảo hán giang hồ thực thụ. Thần trí thầy bấy giờ đã
tỉnh táo hơn, da dẻ cũng hồng hào trở lại, nét mặt lộ vẻ ôn hoà, thư thái.
- Nhà ngươi có hiểu nội dung bài thơ trên không? – Thầy Mạnh
Long ôn tồn hỏi.
- Học trò dốt nát. Chịu không biết được! – Mạnh Trí thật thà
đáp.
Thầy Mạnh Long vung cái cẳng tay khẳng khiu như ống sậy lên, giảng
giải:
- Bài thơ này là của thi nhân Lý Bạch đời nhà Đường. Ngày xưa,
ông uống rượu ở chốn cung đình, toàn sơn hào hải vị, bát vàng chén ngọc mà còn
ném đi. Huống chi là ta. “Phú quý bất năng dâm”. Thế mới biết cái chí giang hồ
của người xưa lớn lao lắm thay, khảng khái lắm thay. Ta thật chưa thể nào bằng
được.
Rồi ông chống một tay lên đùi, dáng ngồi hơi nghiêng, cặp mắt
hơi lồi xếch lên nom rất dữ tợn. Mạnh Trí cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào
mắt thầy, vì chú rất sợ cái khí vũ hiên ngang đằng đằng sát khí ấy của thầy lúc
này. Chú có cảm tưởng, cái dáng ngồi ấy nom chẳng khác nào một gã tướng cướp
đang ngồi trên chiếc ghế chủ sơn trại mà chú đã được xem trong phim.
- Này! Ta hỏi thật!…Nhà ngươi có muốn cùng ta đi chu du thiên hạ
chăng? – Ông thầy bất giác nhìn thẳng vào mắt học trò, hỏi.
Câu hỏi khiến cho Mạnh Trí bị bất ngờ. Chú nghe xong thì cứ ngớ
người ra mà chẳng hiểu gì cả.
- Thưa thầy! Chu du…thiên…hạ…là gì ạ? – Chú mở to mắt, lắp bắp hỏi.
Thầy Mạnh Long ngồi thẳng người lên, vuốt râu:
- À! Có nghĩa là ngao du sơn thuỷ. Nói theo ngôn ngữ thời nay
chính là đi du lịch đấy.
“Chu du thiên hạ” thì Mạnh Trí không rõ lắm, nhưng du lịch thì
chú hiểu. Thi thoảng, chú vẫn bắt gặp những chuyến xe khách chở đầy ắp những
đoàn người ăn mặc lịch sự, trước xe có tấm băng rôn ghi rõ là đoàn xe du lịch,
tham quan gì gì đó. Nếu thế thì oách thật chứ chẳng chơi. Phải có điều kiện thì
mới đi du lịch được chứ bộ. Nhưng chú chắc mẩm rằng, mụ vợ keo kiệt của mình sẽ
chẳng chịu bỏ ra một đồng xu nhỏ nào để cho chồng đi du lịch, dù chỉ là một
ngày đâu.
- Đi như thế thì chắc là tốn kém lắm? Học trò thì chẳng có tiền.
Chịu thôi! – Mạnh Trí lắc đầu, tiếc rẻ nói.
Thầy Mạnh Long đặt mạnh tay lên vai chú, trấn an:
- Tiền nong ta sẽ lo hết. Anh chỉ việc xách túi đi theo mà chẳng
phải lo mất một đồng xu nhỏ nào cả. Kể cả tiền lộ phí, tiền ăn, tiền ở, tiền
chi tiêu cũng vậy.
Mạnh Trí thở phào sung sướng. Vậy là cái mối bận tâm nhất trong
lòng chú đã được giải toả. Mắt chú sáng lên, hồn nhiên như đứa trẻ:
- Thật vậy hả thầy?
- Thật chứ! Thế nhà ngươi đã thấy ta nói đùa bao giờ chưa nào?
Đúng vậy, thầy Mạnh Long nhà ta chưa hề đùa bao giờ cả. Đối với
bất cứ việc gì, dù lớn hay nhỏ thầy đều rất nghiêm túc và có trách nhiệm. Điều
này thì Mạnh Trí rất hiểu. Vì vậy mà xưa nay, chú vẫn hoàn toàn yên tâm và tin
tưởng tuyệt đối vào chủ của mình.
Lúc này, với vẻ mặt đầy trầm tư, thầy Mạnh Long tiếp tục trãi
lòng:
- Thú thật với nhà ngươi. Từ lâu, ta đây đã chán ngấy với cuộc sống
tẻ nhạt, suốt ngày quẩn quanh với vườn cây, ao cá rồi. Vậy nên ta muốn đi ra là
để biết thiên hạ bao la và rộng lớn ra sao. Có như vậy thì cuộc sống mới đáng gọi
là sống chứ. Nhưng thầy trò ta sẽ không du lịch theo kiểu tầm thường. Không đi
theo đoàn vài ba hôm rồi quay về như thường thấy. Vì như thế thì khác nào cưỡi
ngựa xem hoa, bõ bèn gì.
Mạnh Trí chống cằm chăm chú lắng nghe thầy nói, rồi gật đầu lia
lịa:
- Thầy nói phải. Du lịch là cứ phải dài ngày thì mới thoã.
Thầy Mạnh Long rung đùi và nở một nụ cười mãn nguyện. Thầy đã
không phải thất vọng về đứa cháu của mình. Vậy là ý nguyện của thầy đã đạt được,
thầy đã chọn đúng người.
- Thế bao giờ thì thầy trò ta sẽ ra đi? – Mạnh Trí sốt ruột hỏi.
- Từ bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu chuẩn bị. Khi mọi thứ xong xuôi
thì sẽ khởi hành ngay.
Rồi thầy giơ ngón tay lên, dặn:
- Chuyện này chỉ hai thầy trò ta biết thôi. Tuyệt nhiên không được
nói với ai nghe chưa!
Mạnh Trí ngạc nhiên:
- Cả bác gái, cả vợ con cũng vậy ư?
- Phải!
- Tại sao lại phải vậy thầy?
- Vì họ sẽ cản trở và phá hỏng kế hoạch của chúng ta. Chẳng ai
trong số họ sẽ đồng ý về một chuyến đi mà không hẹn trước ngày về như vậy cả.
Mạnh Trí đã hiểu, nhưng chú vẫn chưa hết thắc mắc. Sau khi nhấp
một ngụm rượu cay nồng, chú lại hỏi:
- Nhưng chúng ta cũng phải dự định đi trong thời gian bao lâu để
còn có kế hoạch chứ?
- Không thể hẹn trước được. Chúng ta chu du khắp thiên hạ, bao
giờ công thành danh toại thì mới về!
- Công thành danh toại gì hở thầy? – Mạnh Trí tò mò. Vì quả thực,
chú vẫn chưa thể hiểu hết được dụng ý của thầy.
- Cái này thì anh không cần phải hỏi. Phật pháp không thể diễn tả,
chỉ có thể dựa vào ngộ mới đắc được. Đến lúc ấy ắt sẽ nghiệm thấy. Anh chỉ cần
biết rằng, đó không phải là một chuyến du lịch tầm thường chỉ để chụp hình hay
bàng quan ngắm cảnh. Mà chúng ta sẽ sống, sẽ đi vào thực tế, để từ đó thay đổi
và cải tạo cuộc sống này. Tất cả ý nghĩa của nó sẽ là to lớn và cao cả vô cùng.
Nhà ngươi đã nghe đến câu “Thế thiên hành đạo”…hay “Cứu khốn phò nguy” bao giờ
chưa? Ấy đấy!… Đại khái là cũng như thế đấy!…
Vừa khi ấy thì có tiếng dép lệt sệt đi vào trong sân. Ai thế nhỉ?
Ai mà lại đến không đúng lúc thế nhỉ? Mạnh Trí ngồi thẳng người lên, dỏng tai
nghe ngóng, cảnh giác. Thầy Mạnh Long thì nhíu mày, tỏ vẻ bực mình, khó chịu.
- Suỵt! – Ông thầy đưa ngón tay lên miệng, nói – Tạm thời sẽ
không nhắc đến chuyện này nữa nhé!
Có giọng sang sảng và quen thuộc của ông hàng xóm vang lên:
- Ông Mạnh Long có nhà không đấy?
Thầy Mạnh Long lớn tiếng đáp:
- Ông Thái phải không?... Ra đây!…Chúng tôi ở ngoài này kia
mà!...
Ông hàng xóm đi qua khoảng sân, men theo lối mòn hai bên mọc đầy
những cây cối xay và cỏ mực nở hoa trắng muốt để đi ra vườn.
- À! Hai bác cháu đây rồi. Chuyện gì mà có vẻ tiệc tùng tợn thế
này! – Ông Thái đưa cặp mắt linh động và và hum húp như hai đồng xu nhìn lướt
qua bàn nhậu một lượt, nói.
- Làm việc xong, chúng tôi làm mấy chén rượu để giải khuây thôi!
Mời ông ngồi! – Thầy Mạnh Long chìa tay, nói.
Ông Thái đặt lưng ngồi đối diện với chủ nhà. Mạnh Trí đứng lên,
đi vào bếp và mang thêm ra một bộ bát đũa, một cái chén hạt mít nữa.
Ông Thái là một người đàn ông to béo, đầu vuông, miệng rộng, mắt
sáng như tướng hùm beo. Ông ăn to nói lớn, trong lúc nói chuyện, hễ gặp điều gì
tâm đắc thì phá lên cười ha hả, xa đến cả trăm mét cũng nghe thấy. Cái tướng mạo
phương phi, béo tốt ấy đối lập với dáng vẻ gầy gò, khắc khổ của thầy Mạnh Long
nhà ta. Thế nhưng trái lại, giữa họ lại là những người láng giềng tốt, tối lửa
tắt đèn có nhau.
Thầy Mạnh Long rót rượu cho người hàng xóm, rồi nâng ly:
- Chúc sức khoẻ ông bạn láng giềng!
Hai người cạn ly. Thầy Mạnh Long chép miệng, nói:
- Khà!...Bây giờ thì ông hãy nói cho tôi biết chuyện thu hoạch
trái cây năm nay như thế nào nào.
Gió vẫn thổi xào xạc lên vườn cây, làm dịu đi cái oi bức của tiết
trời cuối thu. Dưới những tán cây râm mát, bên chén rượu nồng, chủ và khách
cùng nhau cao hứng chuyện trò, kể lể. Cái cảnh tượng nông nhàn nơi thôn dã kể
cũng thật lãng mạn và thống khoái làm sao. Con người ta, nếu như không vì những
tham vọng cá nhân, cũng như không bị những lo toan đời thường xoắn xít, thì cuộc
sống ấy kể cũng không cần mong gì hơn lắm nữa.
Ông Thái đưa tay vuốt vuốt chòm ria ướt đẫm những rượu, nói:
- Cây trái năm nay nói chung là được mùa, nhất là giống Xoài Tượng
ấy. Chiều qua tôi ra vườn, thấy Xoài rụng đầy dưới gốc cây. Tôi nhặt được ba
bao tải. Chỉ cần ủ mấy ngày nữa là chín, có thể mang ra chợ bán được rồi.
Thầy Mạnh Long xoa cằm, trầm ngâm:
- Tôi thì dự là sẽ gọi cho thương lái để họ đến tận nhà mua. Giá
thấp hơn một chút nhưng đỡ phải mang đi chợ bán. Lũ con gái đi lấy chồng cả rồi,
nhà bây giờ neo người.
Ông Thái gật gù:
- Chưa thấy năm nào trái cây được mùa như năm nay bác ạ. Na, ổi
nhà tôi cũng nhiều trái lắm. Cứ gọi là trĩu cành. Đến lúc thu hoạch, có khi phải
huy động hết nhân lực cả nhà mới xuể! Nhà tôi có mười gốc nhãn. Tiền từ bán
nhãn, tôi dành dụm cho thằng út học đại học. Cây nhãn đã nuôi nó học hết mấy
năm đại học đấy. Cây cối cũng ân nghĩa với con người lắm, nó cho ta cuộc sống,
cho ta tri thức…
- Ờ!..ờ!...- Thầy Mạnh Long lơ đãng đáp. Kỳ thực, trong thâm
tâm, thầy chỉ mong sao ông hàng xóm lắm chuyện mau ra về để thầy trò họ còn bàn
tiếp câu chuyện đại sự còn dang dở.
Nhưng ông Thái đâu hiểu tâm tư của thầy Mạnh Long lúc này. Ông tợp
thêm một ngụm rượu nữa, rồi lim dim mắt, nói:
- Tôi chỉ ngại, cái điệp khúc “Được mùa mất giá” lại tiếp tục
thôi!...Cứ như ý tôi, cần phải có một “Hiệp hội nhà nông”, chí ít thì cũng là
“Hiệp hội trái cây” gì gì đó để bảo vệ quyền lợi cho những người làm nông như
chúng ta thì mới được ông ạ!...
- Nhưng vấn đề là cái hiệp hội đó phải đích thân nhà nông thành
lập và bầu cử kia! Có như vậy thì họ mới toàn tâm toàn ý mà bảo vệ quyền lợi
cho nông dân được. Ăn cây nào thì người ta mới rào cây ấy chứ – Thầy Mạnh Long
góp ý.
- “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” (Dân là trọng hơn
cả, xã tắc đứng đằng sau, vua còn nhẹ hơn). Hơn hai ngàn năm trước, thầy Mạnh Tử
đã có tư tưởng tiến bộ như vậy rồi kia mà. Dân có giàu thì nước mới mạnh. Như vậy
chính là trọng dân, là lấy dân làm gốc đấy! – Ông Thái bổ sung.
Thầy Mạnh Long bóp trán, nói:
- Nhưng mà, “Tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Những nhà nông như
chúng ta, muốn có quyền lợi tốt, trước hết phải là người lên tiếng trước đã. Nếu
không thì tự dưng ai ban phát quyền lợi cho?
- Ông nói cũng phải!
Ông Thái đáp rồi phá lên cười ha hả. Tiếng cười của ông vang qua
khu vườn xoài, lan đến cả những bụi hoa hồng dại phía ngoài cổng, khiến cho lũ
gà con đang lích rích bới tìm thức ăn dưới gốc cây bưởi gần đó phải giật mình bỏ
chạy toán loạn, lúc sau mới hoàn hồn.
Mạnh Trí nghe nói đến chuyện mùa màng thì ngồi cúi đầu, những nếp
nhăn hằn sâu trên trán chú cứ nhíu lại rồi giãn ra đầy đăm chiêu. Nghĩ đến việc
hai thầy trò sắp bỏ nhà ra đi, tự nhiên chú thấy luyến tiếc cuộc sống an cư lạc
nghiệp bấy lâu nay. Những công việc ấy đã thành nếp quen, ăn sâu bén rễ trong
sinh hoạt thường ngày của chú. Sáng mở mắt ra, chú tưới nước cho rau, chiều cắt
cành, tỉa trái. Khi mệt thì ngồi nghỉ hút thuốc lào, hứng lên thì làm thịt gà,
mổ cá để nhắm rượu, ăn uống phũ phê. Cuộc sống đó thật ổn thoả và vui thú biết
bao. Sự tiếc nuối khiến chú ta ngồi ngẩn ra hồi lâu. Rồi không kìm được, chú bất
giác thở dài.
- Những việc mà bác Thái vừa nói, từ giờ, đối với hai thầy trò
chúng tôi có lẽ cũng chẳng còn ý nghĩa gì lắm nữa đâu!...Chúng tôi sắp…- Mạnh
Trí xoay xoay cây đũa đặt trên chiếc bát, nói.
Thầy Mạnh Long đang ung dung ruốt râu, nghe thấy thế thì giật
mình đánh thót, một bên đầu gối va vào mép bàn đau điếng. Ông nhăn mặt, cố nén
đau, rồi vội lừ mắt để ngăn không cho đứa cháu buộc miệng tiết lộ thiên cơ thêm
nữa. Con người Mạnh Trí mọi thứ đều tốt, điều duy nhất khiến bác khổ tâm và lo
lắng là chú ta hay lỡ lời. Thành ra tất cả những gì bác muốn dấu đều bị ông
cháu quý hoá phơi bày ra cho bàn dân thiên hạ biết hết cả. Cái tật xấu này bác
đã dặn dò và uốn nắn nhiều lần, nhưng vì đãng trí nên nó vẫn cứ quên luôn. Về
phần mình, Mạnh Trí cũng biết mình lỡ lời, liền đưa tay lên bịt miệng, rồi từ
đó cứ ngồi im như thóc mà không dám nói thêm câu nào nữa.
Nhìn thái độ lén lút và có phần bí ẩn của hai thầy trò, từ đầu
ông hàng xóm đã sinh nghi. Thêm lần này nữa, khiến ông càng dám chắc đến bảy,
tám phần. Mặc dù chẳng lạ gì cái đức tính kỳ quặc của thầy Mạnh Long, nhưng
chưa bao giờ ông thấy bác ta tỏ ra thậm thụt như vậy cả. “Hai thầy trò nhà này
có chuyện gì mà bí mật thế nhỉ?” – Ông nghĩ thầm trong bụng. Để dò ý tứ, ông
đưa mắt hết nhìn thầy Mạnh Long rồi lại quay sang nhìn Mạnh Trí, thế nhưng họ vẫn
làm ra vẻ tự nhiên như không. Mặc dù rất tò mò, nhưng vì phép lịch sự, ông cũng
không tiện hỏi han gì thêm. Ông Thái ngồi chơi một lúc nữa, uống thêm vài chén
rượu rồi đứng lên chào từ biệt hai thầy trò Mạnh Long để ra về.
